Bedrijfsportaal
Als ondernemers de uitdaging aangaan om natuurlijke productiviteit en biodiversiteit op hun bedrijf toe te laten nemen, dan is invulling van het portaal voor het bedrijf instrumenteel. De software wordt onderhouden en ontwikkeld door FNS, en na invulling wordt het portaal eigendom van het betreffende bedrijf; d.w.z. alleen toegankelijk na toestemming van de betreffende ondernemer. In het portaal wordt de stapsgewijze beschrijving van het biomassa productieproces gevolgd, vanaf de fotosynthese in groen blad tot voedsle, hout en vezels bij de eindgebruikers; zoals in het tabblad "visie" geïntroduceerd. Het complexe proces wordt gereduceerd in 8 achtereenvolgende stappen, die verder worden uitgewerkt in (24) Subdoelen, en gekoppeld aan (30) generieke Maatregelen die verondersteld worden bij te dragen aan realisatie. Veronderstellingen worden getoetst door (jaarlijkse) metingen en indicatoren; en meetresultaten worden gerelateerd aan streefwaarden. In de praktijk gaat het tot nog toe vooral over de (levende) bodem en blijken de meetresultaten in hoge mate locatie specifiek; dat benadrukt het belang van langjarige monitoring met zorgvuldige registratie van dat in tijdreeksen, die veranderingen inzichtelijk maken.
Een complex productie proces vereenvoudigen naar een lineair proces
Doelen en maatregelen worden hier weergegeven in een vereenvoudigd lineair model.
De thema's dragen een nummer van 1 t/m 9. De subdoelen actief binnen dit thema dragen dit getal als eerste referentie.
Maatregelen krijgen op hun beurt de eerste 2 getallen van de eerste subdoel waarbinnen het actief is toegewezen.
Het biomassa productieproces begint met benutting van zonne-energie door fotosynthese.
De afnemende fotosynthese (rechts) en de normale fotosynthese (links)
Een “normaal fotosynthetisch plantoppervlak” op de NL-breedte graad zou 60-85% van het totale oppervlak, kunnen bedragen op akkers en weilanden. Deze waarden kunnen verdubbeld worden in heggenland en open bos; en de energie absorptie kan toenemen naar een gemiddelde van 2,30 MJ/m2/dag. Met die hoeveelheid energie kan 58 grCO2/m2/dag omgezet worden in suikers, ruimschoots voeldoende om de plant + bodemleven te voeden. Het surplus is “oogst”, die benut kan worden voor de groei. Op kaarten van deelnemende bedrijven kunnen tijdreeksen van CO2 omzetting gepresenteerd worden. Percelen onder de norm kunnen in een negatieve spiraal terecht komen: weinig fotosynthese en CO2-omzetting in suikers, die geconsumeerd wordt om plant en bodemorganismen in leven te houden. Maar beiden verzwakken. Het bodemleven levert onvoldoende mineralen, waardoor de plant nog sneller verzwakt en een negatieve spiraal ontstaat, waardoor de fotosynthese nog verder afneemt en geen producten meer geoogst en afgevoerd kunnen worden (lage vitaliteit).
Bij normale fotosynthese kunnen percelen in een positieve spiraal komen, waarbij groei van planten en bodemleven toenemen. Groeiende schimmelnetwerken maken meer voedsel- en mineralen beschikbaar; de vitaliteit neemt toe en daardoor ook de fotosynthese; meer suikers gaan richting oogstbaar product en het relatieve aandeel richting bodem neemt af (blauw).
Tijdreeksen reconstrueren met behulp van satellietbeelden
Sinds juli 2025 is het FNS team actief in het downloaden van historische (bodem)kaarten van internet met data over o.a. de C-, N- en P-kringlopen, die een belangrijke rol spelen in de analyse van CO2 vastlegging en ontwikkeling van bodem(leven). De kaarten worden jaarlijks samengesteld op basis van satelliet beelden, waarnemingen en bodem monsters, en zijn vrij beschikbaar zijn op internet. Meer informatie is te vinden in het kennisplatform.
Relevante kaarten worden in het bedrijfsportaal opgenomen.
Een bedrijfsportaal voor een lineair proces
Benutting van zonne-energie via fotosynthetisch (= groen) oppervlak is de eerste in de matrix van 8 subdoelen en 38 maatregelen, die centraal in het bedrijfsportaal staat. Multifunctionele maatregelen houden het nummer van de eerste vermelding in het productieproces, en toelichting en illustraties worden alleen bij de eerste vermelding gevoegd. Maatregelen hebben meestal een experimenteel karakter en worden bij voorkeur toegepast in samenhang in een tevoren gedefinieerd experiment.
Daarbij wordt de nummering in de matrix gerespecteerd om systematisch te kunnen bijgedragen aan vergelijkingen in de tijd en aan vergelijkingen tussen bedrijven. In het monitoring proces is langjarige ondersteuning gewenst, die het Fonds Natuurinclusieve Streekboerderijen kan leveren, bij voorkeur door met de betreffende ondernemer en conform zijn/haar prioriteiten een portaal in te richten en aan te passen aan het betreffende bedrijf.
Overzicht van Subdoelen en Maatregelen in het portaal
